Kıkırdak Cerrahisi

Eklem kıkırdağı, diz ve ayak bileği başta olmak üzere eklemlerin ağrısız ve düzgün hareket etmesini sağlayan temel yapılardan biridir. Travma, spor yaralanmaları veya tekrarlayan zorlanmalar sonucunda kıkırdak hasarları gelişebilir.

Kıkırdak dokusunun kendini iyileştirme kapasitesi sınırlıdır. Bu nedenle bazı hastalarda cerrahi tedavi seçenekleri gündeme gelebilir.

Kıkırdak hasarı nedir?

Kıkırdak hasarı olan hastalarda şu şikâyetler görülebilir:

• Eklem içinde derin ve geçmeyen ağrı

• Hareket sırasında takılma hissi

• Şişlik ve sertlik

• Spor veya uzun yürüyüş sonrası artan ağrı

• Zamanla günlük aktivitelerde kısıtlılık

Kıkırdak hasarları; hasarın yeri, boyutu ve derinliğine göre farklılık gösterir.

Kıkırdak cerrahisi ne zaman düşünülür?

Kıkırdak cerrahisi aşağıdaki durumlarda değerlendirme sonrası gündeme gelebilir:

• Uzun süredir devam eden eklem ağrısı varsa

• İlaç ve fizik tedaviye rağmen şikâyetler düzelmiyorsa

• MR görüntülemede belirgin kıkırdak lezyonu saptanmışsa

• Genç ve aktif hastalarda eklem koruyucu tedavi hedefleniyorsa

• Protez cerrahisi için erken olduğu düşünülüyorsa

Tedavi kararı; hastanın yaşı, aktivite düzeyi ve beklentileri dikkate alınarak verilir.

Kıkırdak cerrahisinin amacı nedir?

Kıkırdak cerrahisinin temel hedefleri şunlardır:

• Eklem ağrısının azaltılması

• Eklem fonksiyonunun korunması

• Kıkırdak hasarının ilerlemesinin yavaşlatılması

• Protez cerrahisinin mümkün olduğunca geciktirilmesi

Amaç, eklemi koruyucu bir yaklaşım sağlamaktır.

Kıkırdak cerrahisi nasıl yapılır?

Kıkırdak cerrahisinde uygulanacak yöntem; lezyonun özelliklerine göre belirlenir. Uygulanabilecek cerrahi yaklaşımlar arasında:

• Artroskopik kıkırdak girişimleri

• Mikro kırık (mikrofraktür) teknikleri

• Kıkırdak onarım ve yenileme yöntemleri

• Osteokondral greft uygulamaları

yer alabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu, hasta bazında değerlendirilir.

Ameliyat olmazsa ne olabilir?

Uygun hastalarda cerrahi tedavi geciktirildiğinde:

• Ağrıda artış

• Eklem hareket açıklığında azalma

• Kıkırdak hasarının ilerlemesi

• Erken dejeneratif değişiklikler

gelişebilir. Bu nedenle tedavi seçeneklerinin zamanında değerlendirilmesi önemlidir.

Ameliyat sonrası süreç nasıldır?

Kıkırdak cerrahisi sonrası iyileşme süreci, yapılan işlemin türüne göre değişiklik gösterir. Genel prensipler:

• Eklem yükünün kontrollü şekilde artırılması

• Fizik tedavi ve kas kuvvetlendirme

• Spora ve günlük aktivitelere kademeli dönüş

• Uzun dönem takip

Rehabilitasyon süreci, cerrahi başarının önemli bir parçasıdır.

Sık sorulan sorular

Her kıkırdak hasarı ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Bazı kıkırdak hasarları ameliyatsız yöntemlerle takip edilebilir.

Kıkırdak cerrahisi protezi engeller mi?
Amaç protez cerrahisini geciktirmek veya önlemektir; sonuç hastaya ve lezyona bağlıdır.

Spora dönüş mümkün mü?
Uygun hastalarda, kontrollü rehabilitasyonla spora dönüş hedeflenir.

Tedavi planlaması

Kıkırdak hasarlarında tedavi planı; klinik muayene, görüntüleme bulguları ve hastanın beklentileri doğrultusunda oluşturulur. Detaylı değerlendirme sonrası en uygun tedavi yaklaşımı belirlenir.

⚠️ Bilgilendirme:
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması için hekim değerlendirmesi gereklidir.